แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ ทรัพย์ แสดงบทความทั้งหมด
แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ ทรัพย์ แสดงบทความทั้งหมด

ความหมายของ บุคคลสิทธิ

                  .   คือสิทธิที่มีวัตถุแห่งสิทธิเป็นการกระทำหรืองดเว้นการกระทำ ซึ่งในลักษณะหนี้เรียกว่า
                  .   สิทธิเรียกร้อง หรืออาจกล่าวได้ว่าบุคคลสิทธิ          
                  .   คือ สิทธิที่มีอยู่เหนือบุคคล
                  .   เป็นสิทธิที่บังคับเอาแก่ตัวบุคคลให้กระทำหรือมิให้กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น สิทธิของเจ้าหนี้ตามสัญญาเงินกู้ สิทธิตามสัญญาเช่า สิทธิตามสัญญาจะซื้อขาย สิทธิเรียกส่าสินไหมทดแทนในทางละเมิด เป็นต้น
                  .   สิทธิเหล่านี้เป็นสิทธิที่จะยังคับเอาแก่ตัวลูกหนี้เท่านั้น จะบังคับยื้อแย่งเอาจากตัวทรัพย์เลยมิได้ ถ้าลูกหนี้ไม่ปฏิบัติตามสิทธินั้นๆ เจ้าหนี้ต้องฟ้องร้องบังคับสิทธิในโรงศาล
                  บุคคลสิทธิไม่อาจใช้ยันแก่บุคคลได้ทั่วไป จะใช้บังคับได้แต่เฉพาะตัวลูกหนี้ทายาทหรือผู้สืบสิทธิของลูกหนี้เท่านั้น คำพิพากษาฎีกาที่ ๑๒๒๗/๒๕๓๓ สิทธิตามนิติกรรมเกี่ยวกับภารจำยอมที่พึงมี ทำให้โจทก์มีสิทธิใช้ทางผ่านที่ดินของจำเลย สัญญาที่ทำกับตำเลยแม้ไม่จดทะเบียนเป็นทรัพย์สิทธิ แต่ก็เป็นบุคคลสิทธิใช้บังคับได้ระหว่างคู่สัญญาและมิใช่สิทธิที่เป็นการส่วนตัวของสามีโจทก์โดยแท้ เมื่อสามีโจทก์ตาย สิทธิดังกล่าวย่อมตกทอดแก่โจทก์ซึ่งเป็นทายาทตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๙๙, ๑๖๐๐
            ตัวอย่างบุคคลสิทธิ เช่น ก. ทำสัญญาจะขายที่ดินให้ ข. แต่แล้วกลับเอาไปโอนขายให้ ค. ดังนี้ ข. จะบังคับให้ ค. โอนที่ดินคืนให้ตนหาได้ไม่ ข. มีสิทธิเพียงจะบังคับเรียกค่าสินไหมทดแทนจาก ก. หรือถ้าหากเป็นกรณีที่อยู่ในข่ายมาตรา ๒๓๗ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ข. ก็อาจขอให้เพิกถอนการโอนอันเป็นการฉ้อฉลนั้นเสียได้ เนื่องจากบุคคลสิทธิที่ใช้ยันได้แต่เฉพาะบุคคลดังกล่าวแล้วเท่านั้น ฉะนั้นบุคคลสิทธิจึงจะก่อตั้งหรือเกิดขึ้นได้โดยนิติกรรมหรือโดยนิติเหตุเช่นละเมิดก็ได้

ความหมาย ของทรัพยสิทธิ์

                  .   คือสิทธิที่มีวัตถุแห่งสิทธิเป็นทรัพย์สิน หรือ
                  .   สิทธิที่มีอยู่เหนือทรัพย์สิน
                  .   เป็นสิทธิที่จะบังคับเอาแก่ตัวทรัพย์โดยตรง เช่น กรรมสิทธิ์ สิทธิครอบครอง ภารจำยอม สิทธิอาศัย สิทธิเก็บกิน สิทธิยึดหน่วง ลิขสิทธิ์ สิทธิในเครื่องหมายการค้า เป็นต้น
                  .   ทรัพย์สิทธิย่อมใช้ยันแก่บุคคลทั่วไป จนมีผู้กล่าวกันว่าทรัพยสิทธิใช้ยันบุคคลได้ทั่วโลก เช่น เรามีกรรมสิทธิ์ในหนังสือ เราจะขีดเขียน ฉีกทำลายอย่างใดก็ได้ แม้หนังสือนั้นจะตกไปอยู่ที่ผู้ใด เราก็มีสิทธิติดตามเอาคืนมาได้ (มาตรา ๑๓๓๖) เว้นแต่จะเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา ๑๓๒๙ ถึง ๑๓๓๒ โดยที่ทรัพยสิทธิใช้ยันได้แก่บุคคลทั่วไปเช่นนี้ ทรัพยสิทธิจึงจะก่อขึ้นได้โดยอาศัยอำนาจของกฎหมาย (มาตรา ๑๒๙๘)
                  .   จะก่อตั้งขึ้นเองโดยนิติกรรม โดยไม่มีกฎหมายให้อำนาจไว้หาได้ไม่ เช่น สิทธิเก็บกินจะมีขึ้นได้แต่เฉพาะในอสังหาริมทรัพย์เท่านั้น (มาตรา ๑๔๑๗) บุคคลจะทำสัญญาให้มีสิทธิเก็บกินในสังหาริมทรัพย์มิได้